donderdag 19 februari 2015

Reactie op blog arts en auto

Zie hieronder voor een leuke blogpost die Dienie Koolen-Goossens onlangs plaatste op een op Arts en Auto en daaronder mijn reactie en die van huisarts Ulrich Schultz. Reacties op de blog van Dienie graag op haar Blog, reacties op mijn reactie graag hieronder.

Lean en lijnen

Dienie Koolen-Goossens
Dienie Koolen-Goossens is zorgondernemer, logopedist en docent. Zij is bestuurlijk actief en heeft passie voor gezondheidszorg en onderwijs. Bekijk ook haar profiel op LinkedInLees alle artikelen van Dienie Koolen-Goossens





Lean werken in de zorg is recentelijk mooi omschreven door een huisarts in het tijdschrift Arts en Auto. Het toepassen van de principes waaronder 5S (sorteren, schikken, schoonmaken, standaardiseren en standhouden) werd goed uitgelegd aan de hand van voorbeelden zoals het neerleggen van instrumenten op dezelfde plek en het standaardiseren van werkzaamheden. Heerlijk om zo gestructureerd en zonder verspilling te werken.
De laatste S, zeker niet de minste, is die van Standhouden. Nou vind ik persoonlijk bij lijnen het volhouden ook een van de moeilijkste zaken, dus wil ik dat punt eens nader bekijken. Want is dat wat je bereikt hebt ook goed vol te houden?
Afspraken om gestandaardiseerd te werken leveren veel op. In onze praktijk wordt hieraan steeds meer aandacht geschonken, maar helaas moet hier toch vaak van worden afgeweken. Een mens is niet te protocolliseren en elk patiëntencontact brengt weer een verrassing qua verdere stappen en tijdsinspanning met zich mee. Ik lees dat je je bij Lean werken hoort te richten op waarde toevoegende activiteiten. Nu is het meten van die waarde een hele klus en vanuit wiens oogpunt wordt dat bekeken?
In een praktijk met meerdere collega’s is het nodig orde te scheppen. Een vaste plaats voor materiaal of herkenbare digitale plek voor formulieren helpen hierbij. We vullen zo veel mogelijk gegevens meteen in en hebben sjablonen voor verslagen. Dit alles geeft zeker tijdwinst. Dat de kosten omlaag gaan kan ik nog niet zeggen. De software die ons helpt is duurder en wanneer er patiënten zijn met bijzondere hulpvragen, gaat het snel invullen in het gestandaardiseerd schema helemaal niet op. Al het werk moet dan toch nog na het patiëntencontact plaatsvinden en de verslaggeving en kortsluiting met andere behandelaars of opvoeders lijkt tegenwoordig alleen maar intensiever.
Lijnen geeft al vaak snel mooie resultaten maar na verloop van tijd komt er bij mij vaak ‘de klad in’. Zo merk ik dat momenteel ook bij de inspanningen voor gestructureerd werken in de praktijk. Nu is het misschien te wijten aan het begin van het kalenderjaar waarin veel extra werk plaatsvindt zoals het verwerken van gegevens betreffende facturering aan de verschillende zorgverzekeraars. De stapels van af te handelen zaken beginnen alweer te groeien, net als de omvang van mijn taille.
Is volhouden alleen een kwestie van discipline of levert een bezoekje aan een diëtist en een cursus Lean werken in de zorg heel wat op?
In een recente kamerbrief van onze minister van VWS lees ik dat er meer kwaliteit, meer service en meer zorg gegeven moet worden voor minder. Of dat dan lijnen heet, Lean werken of uitknijpen, weet ik niet. Iets vet op de botten lijkt me voor het voortbestaan echter wel wezenlijk.

3 REACTIESREAGEER ZELF

  1. Marc Rouppe d Voort
    GEPLAATST OP 13 FEBRUARI 2015 OM 21:17 
    Leuk stuk met herkenbare worstelingen en vragen. Een denkpatroon die ik veel zie en hier ook tussen de regels door lees is dat Lean impliciet een dichotomie voorstelt. Iets is lean of het is niet lean. Standaardisatie is lean, diversiteit is niet lean. Gestructureerd werken is lean, intuïtief, pragmatisch werken is niet lean. Ik denk dat een deel van de beschreven worstelingen opgeroepen wordt door er zo over na te denken.
    Ik vind de principes van lean krachtiger werken als je ze als een spiegel beschouwd die je aan het denken zet over je handelen. ‘Waarom schrijf ik deze gegevens op in mijn verslaglegging, is alles waardevol?’ Waarom zie ik deze patient voor deze controle op dit moment? Is dit een waardevol bezoek?’ ‘Waarom stel ik werk uit?’ ‘Hoeveel tijd verlies ik per dag met zoeken naar informatie, mensen, spullen?’ Etc.
    De enige toetssteen is of je met je handelingen meer waarde weet te creeren door toepassing van lean principes en methodes. Loopt het vandaag weer iets beter dan gisteren? Leverde mijn experiment op wat ik verwacht had? Waarom niet? Zolang je ervan leert helpt lean. Het kan soms wel een tijd duren voordat het meer oplevert dan je investeert. Dat kan inderdaad een kwestie van discipline zijn. Geloof je dat het je in de juiste richting helpt?
    En vet op de botten lijkt me altijd verstandig. Lean gaat er niet om zo dun mogelijk te worden, maar om lenig te worden.
  2. Ulrich Schultz
    GEPLAATST OP 16 FEBRUARI 2015 OM 14:50 
    Beste Dienie,
    Heel leuk en zeer herkenbaar stuk. Ik sluit me volledig aan bij de reactie van Marc.
    Het enig dat ik nog zou willen aanvullen is het volgende.
    Als patiënten mij vragen wat de beste methode is om af te vallen en de beste methode om het bekende jo-jo effect te voorkomen geef ik hen altijd hetzelfde antwoord: probeer beetje bij beetje het vaste eetpatroon te veranderen, waarbij het ‘nieuwe’ eetpatroon niet teveel afwijkt van wat je gewend bent.
    Zo zou het ook met het implementeren van lean kunnen, waardoor het standhouden een stuk makkelijker wordt: zorg dat de oplossingen die je voor knelpunten bedenkt niet te ver van de dagelijkse praktijkroutines afwijken!
    Als je daar rekening mee houdt weet ik zeker dat het gaat lukken.
  3. Dienie Koolen-GoossensDienie Koolen
    GEPLAATST OP 17 FEBRUARI 2015 OM 10:34 
    Dank voor reacties ! Kritisch kijken naar je handelen, meerwaarde zien van een verandering en haalbare doelen stellen zullen jojo-effect hopelijk voorkomen.

zaterdag 7 februari 2015

Workshop 'Fishbowl Kaizen'

Afgelopen woensdag heb ik een workshop 'Fishbowl Kaizen' verzorgd voor ongeveer 30 bestuurders van ziekenhuizen. Was erg leuk! Doel van Kaizen zoals ik het benader is om het probleemoplossend vermogen van mensen te vergroten. Doel van de sessie was om bestuurders te laten ervaren wat daarvoor op de werkvloer nodig is en wat dat voor consequenties heeft voor de aansturing. De opzet was als volgt (in 50 minuten):

  • Korte introductie: waarom Kaizen? Omdat we beneden de maat presteren op proceskwaliteit en de snelheid waarmee we daarop vorderen onvoldoende is. Terwijl we in elk ziekenhuis duizenden mensen hebben met ervaring en ideeen die we maar heel beperkt in verbetering weten om te zetten. Bij Toyota dragen de dagelijkse verbeteracties van alle medewerkers echter 'maar' 20% bij aan de verbeterslagen op jaarbasis. Maar het voorkomt ook dat veel problemen groter worden en het zorgt ervoor dat de implementatie van de andere 80% veel sneller en effectiever verloopt.

zondag 25 januari 2015

Boeklancering 'LEAN in de huisartsenpraktijk'

De afgelopen jaren kom ik steeds meer huisartsen tegen met enthousiaste verhalen over hun vertaling van lean denken. De meest bekende is huisartsenpraktijk Schultz & Van de Kerhof in Deurne. Ulrich Schultz heeft een hoofdstuk over hun ervaringen geschreven in ons laatste boek 'Verder met lean in de zorg' (klik hier voor meer informatie) en een mooie prikkelende presentatie over gegeven op onze boeklancering afgelopen 17 december. 

Wat mij in hun verhaal opvalt

zondag 11 januari 2015

Wat maakt aandachtig luisteren moeilijk?

De belangrijkste methode van Lean denken is (wat mij betreft) besloten in de vraag 'waarom?'. De actie in reflectie op je handelen en vanuit bewustwording en nieuwe inzichten vaak kleine en soms grote veranderingen testen.

Aangezien ons werk veel om cummunicatie draait en de helft daarvan (ruwweg) luisteren betreft is het een interessante vraag hoe je aandachtig luistert. En hoe je op datgene wat je hoort reageert. Twee gevoeligheden vind ik bijzonder interessant.

zondag 4 januari 2015

Mijn blog in 2014: een overzicht

Mijn blog had in 2014 ongeveer 2.500 lezers per maand. Sinds ik in 2009 begonnen ben is op mijn blog 330.000 keer een pagina bekeken door 70.000 'unieke bezoekers'. 300 mensen volgen het per e-mail, 350 per RSS feed en 900 via Twitter. Internet blijft een mooi medium om gedachten te delen.

De best gelezen blogberichten die ik in 2014 geschreven heb:
Verdediging van mijn proefschrift

  1. Mijn proefschrift is goedgekeurd!
  2. Verdediging promotie
  3. Lean thuis
  4. Observaties en tips voor het Verbeterbord
  5. Mini-symposium lancering praktijkboek 'Verder met lean in de zorg'
  6. Valkuilen en tips bij coachen op een Kaizen
  7. Hoe zorg je dat mensen tijd hebben om te verbeteren?
  8. Kernoorzaken van gebrekkige processen
  9. Herdefiniering 7 vormen van verspilling
  10. Reflectierapport: "Ik merkte dat ik minder initiatief ging nemen"

De best gelezen blogberichten sinds ik begonnen ben:

zondag 21 december 2014

Terugblik symposium + boek is uit!

Afgelopen woensdag vond het mini-symposium 'Verder met lean in de zorg' plaats ter lancering van het gelijknamige boek. Zie hier voor het programma. Ik heb intens genoten. De zaal was vol en de sfeer was goed. Aan de presentaties en discussies merk je dat de toepassing van lean in de zorg volwassen is geworden. We zijn niet meer bezig om een nieuwe insteek te begrijpen, we zijn niet meer bezig met het te vertalen naar de zorg, we zijn aan van elkaar aan het leren hoe we het goed werkend krijgen. Ook zie je dat steeds meer eigen benaderingen ontstaan, waar lean vermengd wordt met andere methoden en uitgangspunten. Een zeer goede ontwikkeling, zolang we maar niet te opportunistisch elementen uit lean pikken en combineren zonder goed te begrijpen hoe een en ander samenhangt, want juist in de samenhang zit de kracht.

Het boek 'Verder met lean in de zorg' is uit!


Het boek is vanaf nu dus te koop! Als vanouds staat het vol met praktijkverhalen, maar dit keer staan er ook meer verdiepende en reflecterende hoofdstukken in. Zie hier voor de inhoudsopgave en zie hier voor de site van de uitgever, maar het is ook te koop bij alle gangbare kanalen, zoals bol.com, managementboek.nl etcetera. De 60 zorginstellingen die lid zijn van het netwerk Lidz kunnen het de komende drie maanden met korting bij de uitgever kopen. Zie hier voor meer informatie (inloggen vereist). Het is waardevol als je bij de online kanalen een beoordeling en eventueel recensie wilt achterlaten.

Wat mij opviel op het symposium:

zaterdag 13 december 2014

Gastblog: Kan ‘lean’ zorgen voor een daling in het ziekteverzuim?’

Deze week een gastblog van Jorieke Casteleijn. Jorieke is Adviseur Gezondheidsmanagement bij Zilveren Kruis Achmea en was als programmamanager tussen 2011 en 2013 een belangrijke spil in het netwerk Lean in de zorg. We hadden onlangs weer contact en een leuke discussie over het snijvlak tussen lean en haar huidige werkzaamheden over gezondheidsmanagement in organisaties. Jorieke heeft dit uitgeschreven in onderstaande blog.

‘Kan ‘lean’ zorgen voor een daling in het ziekteverzuim?’ 
Door Jorieke Casteleijn
Een vraag die mij als Adviseur gezondheidsmanagement bezighoudt. Begin dit jaar verliet ik het Lidz netwerk waar ik als programma manager bezig was met kennisdeling over lean in de zorg. Ik ben nu adviseur gezondheidsmanagement bij Zilveren Kruis Achmea en help werkgevers (met een Zilveren Kruis collectief) bij thema’s en beleid rondom gezondheidsmanagement (het gezond houden van personeel). Nederland moet steeds langer doorwerken en Zilveren Kruis wil een rol pakken als het gaat om preventie en duurzame inzetbaarheid.

zondag 7 december 2014

Vragenlijst voor onderzoek naar Lean in de zorg

Zojuist heb ik een wetenschappelijke enquete ingevuld naar de toepassing van Lean in de zorg. Leuk om te doen, zet je altijd even aan het denken. Neem een gewetensvraag als (uit mijn hoofd): Werkt uw ziekenhuis met een ziekenhuisbrede strategie om Lean integraal werkend te krijgen? Ik heb 'ja' geantwoord, maar het is wel een interpretatie kwestie. We hebben namelijk zeker een ziekenhuisbrede strategie ten aanzien van Lean. Maar of die integraal is? Als je de lat zo hoog legt als: om tot iets als een ziekenuisvariant van het Toyota Production Systeem te komen? Zover zijn we nog niet.

zondag 30 november 2014

Compleet programma mini-symposium boeklancering 'Verder met lean in de zorg'

Het mini-symposium op 17 december voor de lancering van het nieuwe praktijkboek 'Verder met lean in de zorg' is al vol! Inmiddels is ook het programma compleet, zie hieronder. Het belooft een mooie middag te worden.

Mini-symposium Verder met lean in de zorg
Lancering 3e Lidz praktijkboek, 17 december 2014

13:00u           Ontvangst
13:30u           Inleiding op het programma door uw dagvoorzitter
                        Marja Ho-Dac, internist-nefroloog, Zaans Medisch Centrum
13:40u           Een kankerverhaal vanuit het perspectief van een patiënt
                        Ab Hermans
13:50u           Waarde en waarden
Gesprek tussen Jeff Kaas, ondernemer uit Seattle, met twee medewerkers en Jacob Caron, Orthopaedisch chirurg en Marcel Boonen, Hoofd Orthopedie, met een verpleegkundige uit het St. Elisabeth-Tweesteden Ziekenhuis.
14:10u           Proces rond cytostatica loopt beter dankzij lean
                        Marleen Kempers, ziekenhuisapotheker AMC
14:20u           Lean in een huisartsenpraktijk
                        Ulrich Schultz, huisart in huisartsenpraktijk Schultz en van de Kerkhof
14:30u           Elke lean reis is anders
Marc Rouppe van der Voort, manager Lean en Zorglogistiek, St. Antonius Ziekenhuis
14:40u           Hoe verder?
                        Jos Benders, gasthoogleraar, Katholieke Universiteit Leuven
14:50u           Reflectie en open discussie met de zaal
                        Marja Ho-Dac, internist-nefroloog, Zaans Medisch Centrum
15:00u           Pauze
15:30u           RONDE 1 Parallelsessies & Meet-the-author gesprekken
16:15u           RONDE 2 Parallelsessies & Meet-the-author gesprekken
17:00u           Borrel


Parallelsessies & meet-the-author gesprekken

maandag 24 november 2014

Lean Koffie met Mark Graban

Begin november was Mark Graban in Nederland voor een congres en hij was ook een dag in het Elisabeth en een dag in het Antonius. Klik hier voor zijn befaamde blog en de boeken die hij gepubliceerd heeft. Op de foto hieronder zie je een uitwisseling met een verpleegkundig teamleider op onze afdeling MDL/GE. Op de vraag waarom ze Lean en Kaizen belangrijk vindt riep ze spontaan: 'omdat continu verbeteren in onze genen zit!'. Mooi antwoord.

Op 3 december hebben we een leuke, leerzame uitwisseling met Lidz leden georganiseerd. De vorm die Mark koos was leuk en mooi congruent met de Lean principes, hij noemde het 'Lean Coffee'. Het werkt als volgt: