maandag 17 november 2014

Artikel over lean op een verpleegafdeling

Onlangs verscheen in het verpleegkundig tijdschrift BijZijn-XL een leuk artikel van Marc Kappers over lean op een verpleegafdeling van het Medisch Centrum Alkmaar. Klik hier voor de link naar het blad en hier voor de pdf versie van het artikel. Het artikel heet 'In één jaar lean', wat een prikkelende titel is. Je kan stellen dat je nooit 'lean' kan zijn aangezien lean juist voor 'continu verbeteren staat', maar de titel verwijst er denk ik naar dat je met goede begeleiding in één jaar een basis kunt hebben staan om continu verder te verbeteren.

De beste tip in het artikel komt wat mij betreft van Marc Kappers.
"Begin klein. [...] Gun jezelf de tijd."
Het lijkt zo simpel, maar in de praktijk willen we altijd veel en snel, waarna het alleen maar tegen valt.

De mooiste uitspraak in het artikel is echter van een verpleegkundige die stelt:
"Zo kunnen we meer tijd bij de patient doorbrengen. Dat is lean."

woensdag 12 november 2014

Update programma 17 december mini-symposium

Het belooft een mooie middag te worden op 17 december als we het nieuwe Lidz praktijkboek Lean in de zorg lanceren (klik hier voor meer informatie daarover). Wacht niet te lang met aanmelden, want er zijn nog maar 40 plaatsen vrij. Over het programma kan ik alvast de volgende tipjes van de sluier oplichten:
  • Dagvoorzitter is Marja Ho-dac, internist-nefroloog, voorzitter medisch stafbestuur van het Zaans Medisch Centrum en mede auteur van het hoofdstuk over Lean bouwen in het nieuwe boek.
  • Ab Hermans vertelt over zijn ervaringen als patiënt om scherp te stellen waar we het allemaal voor doen.
  • Op het podium gaan enkele auteurs met elkaar in gesprek over waarde voor patiënten en waarden in de organisatie. De auteurs zijn:
    • Jeff Kaas uit Seattle. Hij is toevallig in Nederland die week. Jeff is een belangrijke inspiratiebron voor meerdere ziekenhuizen voor Lean en specifiek voor Kaizen door zijn bezoeken in de afgelopen drie jaar. Klik hier voor meer informatie over Jeff. De titel van het interview in het boek met Jeff is 'Work should feel like hobby'.
    • Jacob Caron, orthopedisch chirurg en Marcel Boonen, Hoofd Orthopedie, beide van het St.Elisabeth ziekenhuis hebben een hoofdstuk geschreven dat heet 'Blijvend groeien'. Hierin zetten ze mensen centraal door 'lean' en 'lief' samen te brengen voor zowel de patiënt als de zorgverlener.
  • Ulrich Schultz, huisarts in huisartsenpraktijk Schultz en van de Kerkhof vertelt over de toepassing van Lean in een huisartsenpraktijk
  • Marleen Kempers, ziekenhuisapotheker AMC, vertelt hoe het proces rond cytostatica beter loopt dankzij lean en hoe ze met continu verbeteren verder gaan.
  • Jos Benders, gasthoogleraar Katholieke Universiteit Leuven en ikzelf, Marc Rouppe van der Voort, manager Lean en Zorglogistiek in het St Antonius Ziekenhuis zullen als redactie de gelegenheid niet laten liggen om ons perspectief te vertellen op de zoektocht naar de kern van de zaak.
  • Daarnaast zijn er parallelsessies en 'meet-the-author' gesprekken:
    • Corina van Gelderen, programmamanager Icare, over de toepassing van Lean in de care
    • Medewerkers van Jeff Kaas over Kaizen in een praktische sessie
    • Thed Naber, Directeur bedrijfsvoering van het Instituut Verbeeten over zeven jaar ervaring en resultaten
    • Kjeld Aij, hoofd anesthesiologische & operatieve zorg, VUmc en promovendus Lean leiderschap, VU verzorgt een sessie over Lean leiderschap
    • Hannelore Schouten over Lean bouwen in Zaans Medisch Centrum
    • Niki Papadopoulos, programmaleider lean, AMC over de toepassing van lean in de apotheek en de relatie met continu verbeteren in het AMC
    • Marcel Boonen over Lean en Lief
    • Jeannette Meedendorp, hoofd Radiologie St Jansdal over hun aanpak en resultaten om de benutting van de MRI te verbeteren
    • Oskar Roemeling, promovendus RuG en Ronald Aalbersberg, lean-expert St. Elisabeth Ziekenhuis over de lange termijn resultaten van doorstroomtijd verbetering op het Laboratorium voor Medische Microbiologie en Immunologie.
Klik hier om je aan te melden als je organisatie niet lid van Lidz is.

Klik hier om je aan te melden als je organisatie wel lid van Lidz is.


vrijdag 31 oktober 2014

Mini-symposium lancering praktijkboek 'Verder met Lean in de zorg'

Op 17 december lanceert het Lidz het laatste praktijkboek van de trilogie: 'Verder met Lean in de zorg'. Het programma wordt een combinatie van plenaire presentaties door auteurs, parallelsessies en 'meet-the-author' gesprekken in kleine groepjes. Zie hieronder voor de inhoudsopgave. Gaat leuk worden!

maandag 27 oktober 2014

Presentatie: Duurzame procesverbetering met Lean (Six Sigma)

Op 23 oktober verzorgde Frits van Merode een plenaire presentatie op het Symposium Leer & Verbeter van het Martini Ziekenhuis. Frits is hoogleraar Logistiek en operations management aan de Universiteit Maastricht (en was mijn promotor) en hij is lid van de Raad van Bestuur van het UMCM+ waar ze inmiddels ook alweer een hele tijd werken met Lean Six Sigma. De titel van zijn lezing was  'Duurzame procesverbetering met Lean (Six Sigma). Klik hier voor de pdf van zijn sheets.


In zijn presentatie pleit hij voor 'pull', waar ik groot voorstander van ben om in ziekenhuizen verder te ontwikkelen. Sterker nog, ik zou er een proefschrift over kunnen schrijven. Nu wil ik echter zijn laatste sheets eruit lichten:

donderdag 23 oktober 2014

Inhoudsopgave praktijkboek 'Verder met Lean in de zorg'

Ons derde en laatste Lidz praktijkboek 'Verder met Lean in de zorg' is bijna helemaal klaar. Medio december gaan we het lanceren. In een eerdere blog schreef ik o.a. wie een bijdrage hebben geleverd, inmiddels is de inhoudsopgave definitief:

zondag 12 oktober 2014

Terugblik 5e Jaarcongres Lidz

3 oktober vond het 5e jaarcongres van Lidz plaats met als thema 'Back to basics'. Vorige week schreef ik al een blogbericht over wat me over het thema het meest bij was gebleven: focus op flow voor verspilling. Klik hier voor die blog.

Tijdens het congres heeft een cartoonist tekeningen gemaakt, de volgende tekening geeft de sfeer goed weer:

Ook hebben tijdens het congres twee studenten Geneeskunde foto's gemaakt en samengebracht in een mooie compilatie, zie hieronder.

Impressie Lean jaarcongres van het Lidz 3oktober 2014 Back to Basic in het Radboudumc from de Kunst van het Klein Maken on Vimeo.

Enkele andere gedachten die me bij zijn gebleven na het congres:

zondag 5 oktober 2014

Jaarcongres Lidz - Back to basic: flow voorop


Het was een heerlijke dag vrijdag: het 5e Lidz jaarcongres van 3 oktober. Ditmaal in het Radboudumc en wederom volledig vol met 330 deelnemers. Het thema was 'back to basic' en wat me wat dat betreft het meest is bijgebleven is onderstaande figuur uit de presentatie van Dirk van Goubergen. Lijn 1 is de strategie van Toyota: eerst maximaal inzetten op het optimaliseren van 'flow' zodat processen als een rivier onbelemmerd stromen, daarmee / daarna kan veel meer en sneller kosten bespaard worden. Gebrek aan flow is namelijk een grondoorzaak van veel verspilling. Voor de zorg komt daar bij dat de patient veel betere zorg krijgt als ze hun zorg als 'flow' ervaren. 

Strategie van Lean

Dirk observeert echter dat zorginstellingen (net als veel bedrijven) veel meer energie stoppen in het reduceren van kosten en het creeren van flow zien als iets wat meegenomen is als het lukt (lijn 2).

zondag 28 september 2014

Niet-autoritair gesprek over Lean

In de NRC van zaterdag 27 september las ik een interessant interview met René Gude, 'denker des vaderlands'. Van de zomer heb ik erg genoten van zijn boek 'stand-up filosoof' en toen ik in de krant las dat hij binnen een paar maanden komt te overlijden aan zijn ziekte was ik extra nieuwsgierig wat hij vertelt in een van zijn laatste interviews. Klik hier voor de link naar het hele interview. Hierna volgen enkele uitspraken die ik me aan het denken zette in relatie tot Lean.
„Een niet-autoritair gesprek. Wat moet ik mij daarbij voorstellen?
„Als filosoof, of deskundige op welk gebied dan ook, kan je in de verleiding komen om wat je hebt bedacht met autoriteit te brengen. Dat doe je door te suggereren dat je inzicht af is en dat een ander, al was het maar om tijd te sparen, jouw ideeën maar beter kan overnemen. Die top-down houding creëert volgers die zo’n ‘autoriteit’ al snel omtoveren tot een soort halfgod. Dat leidt tot het soort filosofie dat ik volstrekt oninteressant vind.”

zaterdag 20 september 2014

Het derde praktijkboek Lean in de zorg komt eraan!

Afgelopen week hebben Jos Benders en ik de hoofdstukken bij de uitgever Lemma ingeleverd voor het derde en laatste praktijkboek Lean in de zorg. He boek is wederom in opdracht van Lidz en het begint met de praktijkverhaal van een patient en vervolgens staat het ook dit keer staat vol met praktijkverhalen geschreven door zorginstellingen zelf. Omdat het de laatste is van onze reeks is het ook een overzicht en evaluatie van de afgelopen tien jaar Lean in de zorg en een reflectie op 'Hoe verder?'. Daarvoor gebruiken we drie thema's:
  1. Waarde van Lean in de zorg
  2. Resultaten van Lean in de zorg
  3. Veranderkunde met Lean in de zorg
De praktijkverhalen van de zorginstellingen zijn hierin onderverdeeld, maar er zijn ook verhalen van inspirerende denkers en 'doeners', van de twee promovendi van Lidz en diverse andere wetenschappers. In diverse hoofdstukken wordt Lean ook verbonden met de thema's zorgethiek, informatietechnologie en de bouw.

De auteurs die hebben bijgedragen zijn van:

zaterdag 13 september 2014

Artikel 'Lean: betere zorg en leuker werk'

In Arts in Spe stond onlangs een leuk artikel over de vorderingen van Oogheelkunde uit het St Elisabeth Ziekenhuis. Zie hieronder voor het artikel, of klik hier voor de website zelf. Zie eventueel ook hier voor een eerdere blog over een praktijkvoorbeeld van een Kaizen uit dezelfde afdeling.

Lean: betere zorg en leuker werk

PublicatieNr. 3 - 14 augustus 2014
Jaargang2014
AuteurVvAA, Tjomme Reeringh
Pagina's24-25

‘Wij hebben het laagste ziekteverzuim van Nederland!’


In de tweede helft van de vorige eeuw ontwikkelde autofabrikant Toyota een methode om het productieproces te verbeteren: Lean. De principes van Lean vonden veel navolging, ook in de zorg. Een verhaal over cultuurverandering, persoonlijke groei en werkplezier.
Overleg bij het Lean-bord. Rechtsonder Henk Veraart. © De beeldredaktie / Erik van der burgtOverleg bij het Lean-bord. Rechtsonder Henk Veraart. © De beeldredaktie / Erik van der burgt
Henk Veraart is oogarts en lid van de raad van bestuur van het netwerk Lean in de zorg. Hij introduceerde Lean in het Tilburgse St. Elisabeth Ziekenhuis.
‘Lean maakt een zorgorganisatie niet alleen beter, het is een cultuurverandering die de zorg duurzaam, slimmer en leuker maakt voor patiënten en alle medewerkers in de zorg. Lean haalt ‘verspilling’, alles wat niet bijdraagt aan de waarde voor de patiënt, uit je processen door continu na te denken hoe dingen beter kunnen. De belangrijkste uitdaging daarbij is om de manier van leidinggeven en de samenwerking in een team te veranderen. Lean gaat er uiteindelijk om hoe je met elkaar omgaat. Dokters moeten daarvoor uit hun comfortzone komen en de traditionele medisch-hiërarchische orde doorbreken.’