In november vertelde ik op het Jaarcongres Procesmanagement over de ervaringen van het St. Antonius met continu verbeteren en een nadruk op het thema 'verbinding'. Naar aanleiding daarvan heeft het oneline magazine Management Impact daar onderstaand verslag van geschreven. Zie hier voor het originele stuk op hun site.

St. Antoniusziekenhuis begint klein

Het St. Antonius ziekenhuis, waar Marc Rouppe van der Voort manager zorglogistiek is, scoort hoog op patiënttevredenheid. Dat is te danken aan de goede artsen en zorgprofessionals, die deskundig en betrokken zijn. “Het is niet vanwege onze processen. De innovatiesnelheid en proceskwaliteit zijn namelijk te traag.” Rouppe deed zijn relaas tijdens het 13e Jaarcongres Procesmanagement onlangs in Arnhem.

“Dat is ook niet zo gek. Bij een gemiddelde ziekenhuisopname zijn 130 zorgprofessionals betrokken. En er is geen sprake van een ‘treintje’, waarin de een de ander naadloos opvolgt. Logistiek in de zorg is nu eenmaal heel erg complex.
Het St. Antonius ziekenhuis heeft een Huis van continu verbeteren, waarin de missie centraal staat. Op dit moment wordt er geëxperimenteerd met een nieuw besturingssysteem. De hiërarchische structuur staat hierbij in de weg. Bij aandoeningsgericht verbeteren ga je namelijk dwars door alle silo’s heen, om horizontaal aan te sturen. De patiënt komt centraal in het besturingssysteem te staan, dat is een behoorlijke uitdaging.

Elke dag vijf minuten leren

Hoe vullen we Lean in? Het hogere doel is steeds om samen beter te zorgen voor kwaliteit van leven. We willen ons probleemoplossend vermogen vergroten. De grote droom is: het patiëntperspectief is leidend. Leidende principes hierbij zijn onder andere de echte vraagsturing, geen push maar pull.

Presentatie: Duurzame procesverbetering met Lean (Six Sigma)

Op 23 oktober verzorgde Frits van Merode een plenaire presentatie op het Symposium Leer & Verbeter van het Martini Ziekenhuis. Frits is hoogleraar Logistiek en operations management aan de Universiteit Maastricht (en was mijn promotor) en hij is lid van de Raad van Bestuur van het UMCM+ waar ze inmiddels ook alweer een hele tijd werken met Lean Six Sigma. De titel van zijn lezing was  'Duurzame procesverbetering met Lean (Six Sigma). Klik hier voor de pdf van zijn sheets.

In zijn presentatie pleit hij voor 'pull', waar ik groot voorstander van ben om in ziekenhuizen verder te ontwikkelen. Sterker nog, ik zou er een proefschrift over kunnen schrijven. Nu wil ik echter zijn laatste sheets eruit lichten:

Presentatie Frits van Merode: 'Healthcare meets industry'

Op 26 maart gaf Frits van Merode een presentatie over wachtlijsten en logistiek in de Nederlandse zorg op het congres 'Healthcare meets industry' van EVO. Frits is hoogleraar patientenlogistiek en operations management aan de Universiteit Maastricht en lid van de Raad van Bestuur van Universitair Medisch Centrum Maastricht UMCM+ (en promotor van mijn promotieonderzoek).

Frits van Merode

Klik hier voor de sheets van zijn verhaal.

 Enkele uitspraken vielen mij in het bijzonder op:

"Ziekenhuizen kennen een kris-kras logistiek. Gevolgen: patiënten wachten, apparatuur wacht, dokters en personeel wacht, verpleegkundigen knopen de eindjes aan elkaar" (onderstreping door mij)

Dat in de logistiek voor patiënten uiteindelijk het allemaal nog redelijk gaat heeft meer te maken met de extra inzet van zorgverleners dan omdat we het goed georganiseerd hebben. Ja, ziekenhuizen zijn zeer complexe organisaties. Maar hoeveel energie hebben we er tot nu toe in gestoken om die ingewikkelde patiëntenlogistiek te optimaliseren? Wel wat, maar niet veel. De industrie is meestal minder ingewikkeld en hun producten zijn voor de maatschappij meestal aanzienlijk minder belangrijk, toch hebben zij het beter georganiseerd en zijn hun processen veel betrouwbaarder dan die van ons. Gelukkig knopen verpleegkundigen en andere individuele zorgverleners de eindjes aan elkaar, maar dat moeten we toch beter kunnen organiseren.(zij kunnen overigens evenveel leren van ons niveau van kennis en kunde en van de relationele kwaliteit, maar dat is een ander verhaal).

"De meeste lean projecten in de zorg richten zich op waste reductie"

"Wat is lean? Een dieet of levenswijze?"

Presentatie: Lean experiments in the Netherlands

Tijdens de Lean Healthcare Transformation Summit verzorgden Jacob Caron, orthopedisch chirurg in het St. Elisabeth Ziekenhuis, en ik zelf als manager innovatie in het St. Elisabeth Ziekenhuis en als voorzitter van het Netwerk Lean in de zorg (Lidz) een 'learning session: Lean experiments in the Netherlands'.

In de presentatie vertellen we hoe we in het Elisabeth met lean denken processen verbeteren, maar ook een verbetercultuur ontwikkelen en hoe we samen met Achmea dezelfde principes gebruikt hebben om het netwerk Lidz op te richten en hoe we dat inmiddels samen met een een grote groep zorginstellingen vorm te geven.

Ons verhaal gaat daarom zowel over de lean principes als de veranderkundige principes, en hoe die elkaar versterken. Daarbij gaan we ook in de relatie met menslievende zorg, wat de verankering met de diepere waarde weergeeft. De rode lijn is de vraag hoe je een duurzame beweging op gang brengt.

Klik hier om een video-opname van de presentatie te zien op het open deel van de website van Lidz.

Klik hier om de sheets te downloaden die we gebruikt hebben (je krijgt een foutmelding omdat het bestand te groot is voor Google om te laten zien, maar er staat een download link onder).

Een sheet licht ik eruit, zie hieronder. De vinkjes geven aan dat we waarnemen dat het duidelijk gebeurt. Het vinkje met een vraagteken betekent dat we er iets van zien,  maar nog niet zeker zijn van de diepgang. Wat denk jij?