Presentatie: Lean experiments in the Netherlands

Tijdens de Lean Healthcare Transformation Summit verzorgden Jacob Caron, orthopedisch chirurg in het St. Elisabeth Ziekenhuis, en ik zelf als manager innovatie in het St. Elisabeth Ziekenhuis en als voorzitter van het Netwerk Lean in de zorg (Lidz) een 'learning session: Lean experiments in the Netherlands'.

In de presentatie vertellen we hoe we in het Elisabeth met lean denken processen verbeteren, maar ook een verbetercultuur ontwikkelen en hoe we samen met Achmea dezelfde principes gebruikt hebben om het netwerk Lidz op te richten en hoe we dat inmiddels samen met een een grote groep zorginstellingen vorm te geven.

Ons verhaal gaat daarom zowel over de lean principes als de veranderkundige principes, en hoe die elkaar versterken. Daarbij gaan we ook in de relatie met menslievende zorg, wat de verankering met de diepere waarde weergeeft. De rode lijn is de vraag hoe je een duurzame beweging op gang brengt.

Klik hier om een video-opname van de presentatie te zien op het open deel van de website van Lidz.

Klik hier om de sheets te downloaden die we gebruikt hebben (je krijgt een foutmelding omdat het bestand te groot is voor Google om te laten zien, maar er staat een download link onder).

Een sheet licht ik eruit, zie hieronder. De vinkjes geven aan dat we waarnemen dat het duidelijk gebeurt. Het vinkje met een vraagteken betekent dat we er iets van zien,  maar nog niet zeker zijn van de diepgang. Wat denk jij?

Video: How do we heal medicine? (Atul Gawande)

Op onderstaande TED video vertelt chirurg Atul Gawande (auteur van Complications, Better en Checklist Manifesto) wat in essentie nodig is om de zorg wezenlijk te kunnen verbeteren. Een sterk verhaal die ik iedereen kan aanraden die de de zorg een warm hart toedraagt. Klik hier voor een uitgeschreven speech van hem met een vergelijkbare strekking.

Wat ik vooral uit zijn verhaal haal is dat de zorg zoals we die nu kennen zich begon te ontwikkelen rond 1930 (na de uitvinding van Penicilline). In die tijd was er vergeleken met nu nog zeer weinig bekend over wat je kan doen per ziektebeeld en en zat alle kennis in het hoofd van een individuele dokter die alles zelf deed (prikken, bloed onder microscoop bekijken etc.). In die tijd waren waarden als 'durf en zelfstandigheid' belangrijke kernwaarden om de zorg te ontwikkelen. Decennia later is de zorg complex geworden waarbij vele zorgverleners samenwerken rondom een patiënt. In de kern zijn de waarden echter nog steeds individueel gebleven. En daarin zit de kernoorzaak waarom onze processen een opvallend hoge mate van defecten kennen.

Om de kwaliteit van de zorg te verhogen (en tegelijk de kosten te verlagen) is als kernwaarde nodig dat we als 'pit crews' samenwerken. De crux is niet meer om kennis en kunde van een individu te verhogen (die zijn al ongelooflijk hoog), maar om voor elkaar te krijgen dat de hoog professionele individuen als een team samenwerken. Daarom heeft hij andere sectoren bestudeerd die die ontwikkeling ook hebben doorgemaakt en een van zijn conclusies is het belang van 'checklijsten' (vandaar zijn boek 'Checklist Manifesto'), om teamwerk rondom te synchroniseren. In de acht ziekenhuizen over de gehele wereld waar ze dat getest en onderzocht hebben daalde de mortaliteit voor die operaties met 50%. Als individu voelt hij veel weerstand tegen checklijsten, maar toen hij vanuit een team ging redeneren werd het logisch dat het nodig is. Door de complexiteit wordt eenvoudigweg regelmatig iets vergeten.

Video: Lean healthcare is "Loving care"

In een lezing van Mark Graban (populaire Amerikaanse blogger over lean, klik hier voor zijn blog en hier voor een eerdere blogpost van hem hierover) vertelt hij over 'Lean healthcare is "loving care" en verwijst naar Jacob Caron, Orthopedisch chirurg uit het Elisabeth. Dit naar aanleiding van een lezing die Jacob Caron eerder hield over de visie hoe we in het Elisabeth 'lief en lean' combineren. Klik hier voor een interview met Jacob Caron hierover.

Zolang lean is iets zich zelf staand is loopt het een groot risico dat het middel een doel wordt. Lean integreren in de ontwikkelingen in je zorginstelling lijkt me voorwaardelijk om een duurzame ontwikkeling mogelijk te maken. Bij ons is 'lief' een wezenlijke, maar ook 'veiligheid', de algehele paraplu van kwaliteit en uiteindelijk integratie en dienend aan alles wat we doen, tot we het concept lean 'lenig' hebben gemaakt.

Welke combinaties zie je met lean ontstaan?