Update over de problemen bij Toyota

Deze post is vooral bedoeld voor mensen die zo nu en dan naar de bron van lean gaan: Toyota. Een jaar geleden kwam Toyota meerdere keren in het nieuws vanwege problemen en daaropvolgende terugroepacties van miljoenen auto's. Het lijkt geen effect te hebben gehad op de (sterke groei van de) toepassing van de lean principes, maar het heeft wel veel mensen bezig gehouden: wat zeggen deze problemen over de kwaliteit van Toyota's en daarmee de kwaliteit van het Toyota systeem en daarmee weer over lean?

Update programma symposium

Het programma is nog iets verder uitgebreid: er zijn drie nieuwe rondetafelgesprekken en een interactieve lezing toegevoegd. Inmiddels zijn ook alle 26 parallelsessies ingedeeld in de drie rondes, klik hier voor de meest recente versie van het programma. Over twee weken post ik op deze weblog het definitieve programma (iedereen die zich heeft aangemeld ontvangt het automatisch).

De nieuwe sessies zijn:

• Lezing: Top Oogheelkundige zorg en de principes van lean. Henk Veraart, Oogarts, St. Elisabeth Ziekenhuis
• Rondetafelgesprek: Lange termijn filosofie versus programmatische aanpak? Marco van der Noordaa, Programmamanager lean, VUmc.
• Rondetafelgesprek: Hoe genereer je zichtbare impact op client, medewerker en financien? Gert Leeftink, directeur Icare V&V zuidgebied en Gia Wallinga, Rayonmanager Flevoland.
• Rondetafelgesprek: Lean vraagt resultaatgericht leiderschap. Maud Bik, Programmamanager I-Lean, Isala Klinieken

Gastblog: De waarde van een waardestroom (VUmc)

Deze week een gastblog van Marco van der Noordaa, programmamanager lean in het VUmc. Het VUmc is onlangs met een grootschalig programma gestart om de lean principes toe te passen. In deze gastblog beschrijft hij de eerste ervaringen met het visualiseren van waardestromen.

Een belangrijk hulpmiddel bij het lean maken van processen is de zogenaamde waardestroomanalyse. Het boek Lean Hospitals (Graban, 2009) geeft als definitie voor waardestroomanalyse, overigens vaak value stream mapping genoemd:

“A diagram that shows a value stream, including the process steps, waiting times, and communication or information flows. Also illustrates time elements and value-added or non-value-added designations for activities.”

In mijn eigen woorden zou ik zeggen: Een processchema dat duidelijk maakt wat er écht gebeurt door de route van de patiënt, materiaal of informatie te volgen. Het maakt helder wat voor de klant wat waarde toevoegt en wat verspilling is, zoveel mogelijk gekwantificeerd. En bovenal brengt het de mensen van de werkvloer bij elkaar om te om te werken aan verbetering.

Programma symposium Lean denken en doen in de zorg

Het programma voor het symposium 'Lean denken en doen in de zorg' op 25 maart in het St. Elisabeth Ziekenhuis is bijna rond! Ik kijk er naar uit om alle praktijkervaring weer bij elkaar te zien, met als leidend thema:

'Hoe kan processen verbeteren een normaal onderdeel van ieders dagelijks werk worden?'

Er komen bijdragen uit de zorgpraktijk van: VUmc, iCare, Maastro Clinic, Waterland Ziekenhuis, UMC St. Radboud Nijmegen, Kennemer Gasthuis, Isala Klinieken, Achmea en het St. Elisabeth Ziekenhuis.

Naast alle verhalen uit de zorg ben ik verheugd dat Scania een lezing zal verzorgen over hun ervaringen met lean. Zij worden in Nederland beschouwd als de organisatie met de meeste ervaring en voortgang in het toepassen van de lean principes. Evenzeer ben ik trots op de sessie die verzorgd gaat worden door het Toyota Trainingscentrum, een mooie gelegenheid om de Toyota manier van denken uit de eerste hand te ervaren.

Inmiddels is er ook veel vanuit de kennisinstituten bekend over de toepassing van lean, maar die kennis vind niet makkelijk zijn weg naar de praktijk. Daarom kijk ik uit naar de bijdragen van hoogleraren van de Rijksuniversiteit Groningen, de Universiteit van Tilburg, Katholieke Universiteit Leuven en vanuit het CBO.

Omdat die hoog gewaardeerd werden in de vorige symposia zijn er meerdere actieve workshops waarin je daadwerkelijk lean principes oefent. Naar aanleiding van de goede ervaringen met afdelingsbezoeken de afgelopen maanden in het Lean denken in de zorg (LIDZ) netwerk, organiseren wij ook bezoeken aan diverse afdelingen in ons ziekenhuis om lean in de praktijk te zien. Tenslotte zijn er weer rondetafelgesprekken om in kleine groepen mensen met praktijkervaring met lean een thema uit te diepen en van elkaar te leren.

Artikel: Toyota methode maakt ziekenhuizen beter bestand tegen budgetkortingen

In het Financieel Dagblad van afgelopen dinsdag stond een artikel over de toepassing van lean in de Nederlandse ziekenhuizen n.a.v. een interview met Marcel Visser, RvB St. Elisabeth Ziekenhuis en Roelof Konterman, Directie Achmea. Klik hier voor het artikel op de site van het FD of zie hieronder. De krant heeft het artikel wel erg sterk opgehangen aan de actualiteit van de bezuinigingen, maar het maakt me daarmee wel trots op de 'we-houden-de-eer-aan-onszelf' insteek die daaruit volgt.

Toyota-methode maakt ziekenhuizen beter bestand tegen budgetkortingen

FD Selections, dinsdag 11 januari 2011

Veel Nederlandse ziekenhuizen klagen dat de Haagse korting van ruim € 300 mln, die zij dit jaar opgelegd krijgen, onvermijdelijk leidt tot minder personeel en minder zorg. Maar dat geldt niet voor alle ziekenhuizen.

Jeroen Piersma, Amsterdam

Het Sint-Elisabeth Ziekenhuis in Tilburg bijvoorbeeld verwacht de korting, die in dit geval € 6 mln bedraagt, uit het lopende kwaliteits- en efficiency-programma op te kunnen vangen. 'We zagen de korting vorig jaar al aankomen en kunnen die accommoderen met de bestaande programma's', zegt Marcel Visser, bestuurder van het Sint-Elisabeth.

De reden is dat het Sint-Elisabeth, een top-klinisch ziekenhuis, zich in 2007 bekeerde tot een managementfilosofie die is ontwikkeld door de Japanse autofabrikant Toyota, en die meestal vaart onder de naam Lean. De Lean-filosofie gaat uit van het verhogen van de waarde voor de klant, in dit geval dus de patiënt, door het systematisch elimineren van verspilling in het productieproces. Mits langdurig en consequent volgehouden, leidt deze benadering tot betere kwaliteit en lagere kosten.

Boek van mijn weblog (2009 - 2010)

Om het jaar af te sluiten kreeg ik de tip dat ik mijn weblog als boek kan laten drukken. Voelt enerzijds een beetje ouderwets (2.0 vs stapel papier), maar toch... wel degelijk leuk om het ook fysiek door te kunnen bladeren.

Het blijkt een fluitje van een cent om met moderne internet technologie een boek uit te geven. Ik heb al mijn blog posts (juni 2009 t/m december 2010) geïmporteerd in een boek via Blurp en besteld als verjaardagscadeau voor mezelf. Klik hier voor het resultaat. Je kan het boek volledig doorbladeren op je scherm.

Goed voornemen

Lol met lean

Op de foto een 'lean kerstgroet' van de Acute Opname Afdeling (AOA) uit het Kennemer Gasthuis. Kenners herkennen de '5S werkplekinrichting' toepassing rondom de boom ;-)

Vooraankondiging Symposium Lean denken en doen in de zorg

25 maart is het weer zover: het vierde landelijke symposium 'Lean denken en doen in de zorg'! Een gelegenheid om meer te leren over de lean principes, om te luisteren naar ervaringen met de toepassing in de zorgpraktijk en om van gedachten te wisselen over de toepassing ervan met anderen die tegen dezelfde praktijkvragen aanlopen.

Het eerste symposium in 2008 ging nog over de vraag 'zou lean denken iets voor de zorg kunnen zijn?'. Het tweede symposium ging over hoe de principes toegepast kunnen worden in  de zorg. Het laatste symposium deelde de ervaringen met de toepassingen van de principes aan de hand van acht praktijkverhalen, opgetekend in het boek 'Lean denken en doen in de zorg'. Klik hier voor mijn blog erover met links naar alle presentaties. De foto's op deze blog zijn van voorgaande symposia.

Impressie: workshop SEH flow op congres patiëntenlogistiek

Vorige week vond het 14e jaarcongres Patiëntenlogistiek plaats. Harm van de Pas, SEH arts en medisch manager van de SEH in het St. Elisabeth Ziekenhuis, verzorgde daar een workshop over 'Flow (continu) verbeteren op de SEH', waar ik een impressie van wil geven.

Stan Janssen en ik hebben daar overigens ook een sessie verzorgd, waarover ik in een volgende blog meer zal schrijven. En klik eventueel hier voor een verslag van diverse andere onderdelen van de dag door een andere deelnemer.

Harm begon met een introductie van lean denken in relatie tot de flow op de SEH. Hij gaf daarbij mooi inzicht wat voor voorspelbare patronen wachttijden hebben op een SEH en wat de oorzaken daarvan zijn. Klik hier voor de sheets van zijn verhaal, inclusief een 'value stream map' van de flow op de SEH met metingen van alle contactmomenten en wachtmomenten.