Cirkels van eenduidigheid op de OK

In de week voor het symposium van 25 maart was Mark Rosenthal (a.k.a. 'the Lean Thinker') bij ons op bezoek. Was een bijzondere ervaring een dag met hem op te trekken. Hij gaf mooie reflecties, wat hij ook mooi doortrok in de Masterclass tijdens het symposium. Vooral zijn vragende stijl waarbij hij telkens bezwaren, 'ja, maars' etc. naar de essentie van de lean principes wist te brengen genereerde veel energie bij de zorgverleners die hem vragen stelde.

Hij heeft in die week ook een operatie meegelopen met Jacob Caron, Orthopedisch Chirurg in het Elisabeth. Op zijn eigen weblog heeft Mark een leuke post geplaatst over die ervaring. Klik hier voor die post.

Wat ik geleerd heb van zijn reflectie op die ervaring is dat hij vooral let op 'ambivalentie'. Wat is eenduidig voor iedereen? En wat is onduidelijk, rommelig of op zich wel duidelijk, maar wordt makkelijk op gevarieerd zonder goede reden? Omgekeerd sprak hij van 'ambivalentie': wat is niet duidelijk voor de teamleden?

De veranderkracht van schaamte

Geïnspireerd door Handboek 'De kunst van het klein maken' van Stan Janssen en de responstijd van Toyota op problemen (ongeveer 3 seconden, zie hier voor meer informatie)

Op bezoek bij Toyota!

Een Toyota fabriek van binnen zien, eindelijk is deze wens in vervulling gegaan! 23 maart hebben we een rondleiding gehad in de Toyota fabriek in Tsjechië, en het was een bijzondere ervaring. Wat me het meest is opgevallen is de ontspannen rust die er in de fabriek heerste. Iedereen werkte op zijn gemak, bijna gemoedelijk. Dat had ik niet verwacht in een fabriek die bekend staat om zijn ongekend efficiënte werkwijze. Maar eerst iets meer over de reis.

De reis was georganiseerd door Louwman & Parqui, de importeur van Toyota in Nederland. Samen met Lex van den Elsen, Manager Dealer Development en manager van het Toyota Trainingscentrum, hebben we een groep bij elkaar gebracht van 35 mensen uit acht zorginstellingen. Samen met een bouwonderneming en iemand van Toyota Europa hebben we een rondleiding gekregen. Het begon met een film en toelichting van Toyota.

Vlak voor de toelichting en de film over de fabriek

Onze gids van Toyota

Enkele dingen die opvielen in de toelichting:

Presentaties symposium lean denken en doen in de zorg (2)

Ben nog steeds een beetje aan het nagenieten van het symposium. Wat een energie, en wat een mooie aansluiting van de vele praktijkverhalen en stimulerende sessies op de vraagstukken en zingeving van 250 gemotiveerde deelnemers. Iemand zei na afloop dat hem over de hele dag bij de sprekers en deelnemers een sterk lerende houding te merken opgevallen was. Een mooie reflectie.

Hieronder volgen alle presentaties, afgewisseld met foto's van het symposium. Klik hier voor het programma.

• Opening door dagvoorzitter Jacob Caron en welkomstwoord van Marcel Visser
• Plenaire lezing van Kees Luttik: Continu verbeteren bij Scania
• Plenaire lezing van Marc Rouppe van der Voort: Continu verbeteren in de zorg. Wat is je droom en wat is de eerstvolgende stap?

Jacob Caron, Orthopedisch chirurg, dagvoorzitter

Marcel Visser, Raad van Bestuur, welkomstwoord

Kees Luttik, Continu verbeteren bij Scania

Deelnemers tijdens de plenaire discussie

Eerste ronde parallelsessies

Presentaties symposium Lean in de zorg

Wat heb ik vrijdag met volle teugen genoten van het symposium! De sfeer was erg goed, de houding van iedereen opvallend ontvankelijk voor nieuwe ideeen en veel enthousiasmerende sprekers. Ik kreeg ook feedback van deelnemers dat het niveau van de sprekers hoog lag en dat er zowel veel praktijkvoorbeelden waren als prikkelende sessies om je aan het denken te zetten.

Je kan merken dat we in de zorg een flinke dosis aan ervaring aan het opbouwen zijn. Mark Rosenthal (Amerikaanse spreker) stelde zelfs vast dat we in Nederland serieuzer en diepgaander met lean in de zorg bezig zijn dan in de VS, ondanks dat ze daar al een jaar of vijf langer bezig zijn.

Rondetafelgesprek: organisatiestructuur veranderen t.b.v. lean

Hieronder volgen de links naar de plenaire presentaties (de parallelsessies post ik op de volgende blog). Klik hier voor het programma van het symposium. Kllik hier voor de volgende blog, waarin ook de presentaties van alle parallelsessies te vinden zijn.

• Opening door dagvoorzitter Jacob Caron en welkomstwoord van Marcel Visser
• Plenaire lezing van Kees Luttik: Continu verbeteren bij Scania
• Plenaire lezing van Marc Rouppe van der Voort: Continu verbeteren in de zorg. Wat is je droom en wat is de eerstvolgende stap?

Ik nodig graag deelnemers van het symposium uit om hieronder bij 'reacties' aan te geven hoe je het symposium beleefd hebt.

Jacob Caron daagde als dagvoorzitter iedereen uit om tenminste één actie uit de lezingen te halen die je morgen kan toepassen en één gedachte te benoemen die je de komende tijd gaat bezighouden. Uit de plenaire lezing van Kees Luttik haal ik als actie (en ben ik inderdaad ook begonnen toe te passen):

Laat een aantal teamleden een proces beschrijven, precies zoals het nu in de praktijk gaat. Dat is de standaard als vertrekpunt. Vervolgens gaat de teamleider dat proces uitvoeren, geïnstrueerd door het teamlid. Het teamlid observeert de teamleider en benoemt verbeterpunten. Bijzonder sterk.

Kees Luttik: Continu verbeteren bij Scania

Uit de masterclass van Mark Rosenthal haal ik de volgende gedachte die me al een paar dagen goed bezighoudt:

Hoe vaak gebeurt het dat we van mensen gedragsverandering verwachten terwijl ze de 'purpose' van de verandering niet kunnen uitleggen? Ben je voldoende in dialoog met de betrokkenen over de zingeving van wat je probeert te bereiken?

Twee artikelen over lean: Zorgmarkt en KiZ

De afgelopen weken zijn twee artikelen over lean in de zorg verschenen waar het Elisabeth bij betrokken is geweest. Klik op de titels om het hele artikel te openen:

• Lean in de zorg. Artikel uit twee delen. In het eerste deel beschrijft Peter Verkooijen lean in de zorg aan de hand van interviews over ervaringen met lean in Amerikaanse ziekenhuizen. In het tweede deel geef ik een reflectie: wat is nodig om lean in de zorg duurzaam te kunnen toepassen? Geplaatst in Zorgmarkt, maart 2011
• Lean in de zorg: twee ervaringsdeskundigen aan het woord. Interview met Ronald Aalbersberg en mijzelf over onze ervaringen met lean. Geplaatst door Barbara van der Linden in Kwaliteit en veiligheid in Zorg (KiZ), februari 2011, nummer 1.

Twee quotes uit mijn aandeel in het eerste artikel in Zorgmarkt:

Overzicht symposia

Over twee weken is ons symposium Lean denken en doen in de zorg. In minder dan vier weken is het vol gekomen (250 deelnemers) en inmiddels is er een wachtlijst met al meer dan 50 mensen. Dit lijkt daarom een goed moment om een overzicht te geven van symposia de komende maanden. Ik pretendeer niet dat het volledig is, het zijn gewoon alle bijeenkomsten waarvan ik op de hoogte ben (met een bias omdat ik op een aantal een bijdrage lever).

Wat is leiderschap?

Geïnspireerd door Stephen Parry

Uitkomst enquête lief en lean

Vorig jaar is in ons ziekenhuis een enquête uitgezet over lean (en lief overigens, maar hier behandel ik de uitkomsten van lean). Hoeveel mensen zijn te spreken over lean? Merken ze al voordelen? Staan ze er achter? Om deze vragen te beantwoorden hebben studenten van de Universiteit Tilburg vorig jaar een ziekenhuisbrede enquête online uitgezet. 540 mensen uit alle soorten afdelingen (zorg en niet-zorg) hebben de enquête ingevuld, wat een rijk inzicht geeft in de beleving. 

Leeft lean?

Allereerst zijn vragen gesteld over de algemene beleving van lean. Zie de grafieken waarin per vraag de percentages die (helemaal) eens of (helemaal) oneens zijn aangegeven.

Definitief programma symposium

Klik hier voor het definitieve programma! Naast diverse plenaire lezingen worden 27 parallelsessies verzorgd door 42 mensen die dat puur uit enthousiasme doen om elkaar verder te helpen. Ik ben er best een beetje trots op.

Nieuw toegevoegd sinds de vorige update is een Masterclass van Mark Rosenthal voor 'advanced lean practicioners'. Mark is Kaizen teacher en bekend van zijn weblog 'The lean thinker'. Vorige week bleek dat hij toevallig in Nederland zal zijn en hij is bereid de volgende masterclass te verzorgen:

The challenges of Kaizen  

Lets challenge the limitations and explore the possibilities to create a Kaizen (or ‘Continuous Improvement’) culture. What are the elements of leadership that are necessary for daily continuous improvement and sustaining, and the role of the practitioner to help them get into place?  

Target audience: advanced lean practitioners.

Inmiddels is het symposium bijna volledig vol, er is nog ruimte voor 10 deelnemers (dd 20 feb). Klik hier voor het inschrijfformulier. Er hebben in vier weken tijd bijna 250 mensen ingeschreven uit maar liefst 30 zorginstellingen:

• Achmea
• AMC
• Amphia Ziekenhuis
• Diaconessenhuis Leiden
• Franciscus Ziekenhuis
• GGZE
• iCare (VV&T)
• Instituut Verbeeten
• Integraal Kankercentrum Zuid
• Isala Klinieken
• Jeroen Bosch Ziekenhuis
• Kennemer Gasthuis
• Laurentius Ziekenhuis
• LUMC
• Maastro Clinic
• Oogziekenhuis
• Reinier de Graaf Gasthuis
• Revant Revalidatiecentrum Breda
• St. Antonius Ziekenhuis
• St. Elisabeth Ziekenhuis
• Thuiszorg Rotterdam
• TweeSteden Ziekenhuis
• UMC St. Radboud Nijmegen
• UMC+ Maastricht
• Vanboeijen (VV&T)
• Viecuri
• VUmc
• Waterland Ziekenhuis
• Wilhelmina Ziekenhuis
• Ziekenhuis Rivierenland Tiel

Helemaal gaaf dat het zo snel vol is gekomen, aangezien de aankondiging alleen via deze weblog en via e-mail in het netwerk voor Lean denken in de zorg verspreid is. 2.0 werkt...

Alle deelnemers krijgen deze of volgende week het programma met het verzoek de keuzes te maken voor de parallelsessies (gaat voor mij moeilijk worden om te kiezen).

Ik kijk ernaar uit om de nieuwe praktijkervaringen te gaan horen, verdiepende discussies te voeren en de energie te voelen van mensen die de zorg met de lean principes proberen stapje voor stapje verder te verbeteren.